Dekendilemma? Vraag het je paard zelf!

De herfst heeft zijn intrede gedaan, en dat betekent dat veel paardeneigenaren weer voor het welbekende dilemma staan: doe ik mijn paard een deken op of niet? En zo ja, welke dan? Waar zou hij of zij behoefte aan hebben? Wat zou het toch ideaal zijn als je paard zelf kon aangeven wat hij wil! 

Kunnen paarden aangeven wat ze zelf willen?

Een onderzoeksgroep in Noorwegen besloot uit te zoeken of dat mogelijk is. Ze wilden weten of paarden keuzes kunnen communiceren door middel van het aanwijzen van symbolen. Daarvoor gingen ze op zoek naar professionele trainers, die een groep van 22 paarden aanleerden om symbolen te herkennen. Hiervoor gebruikten ze drie witte borden, één met een horizontale zwarte balk, één met een verticale zwarte balk, en één leeg wit bord. Met een 10-stappenplan gingen ze aan de slag om de paarden duidelijk te maken wat elk symbool betekent. 

Allereerst werden de paarden getraind om een bord aan te raken met hun neus. Als beloning kregen ze steeds een wortel.  

Daarna probeerden de trainers een betekenis aan de symbolen te koppelen. Het witte bord stond voor "geen verandering", de horizontale balk betekende "deken op" en de verticale balk betekende "deken af".  

Wanneer een paard al een deken op had, kreeg hij alleen het symbool voor "deken af" te zien en andersom. Zodra het paard het bord aanraakte, kreeg hij zijn wortel en werd direct de deken op of afgedaan.  

In de volgende stap kregen de paarden de symbolen voor "deken op" en "deken af" tegelijkertijd te zien. Ze kregen nu alleen een beloning als ze het symbool kozen dat een handeling uitlokte.  

Als laatste werd het "geen verandering" bord geïntroduceerd. Deze kregen ze samen met één van de andere symbolen te zien. Als het paard al een deken op had, kreeg hij het symbool met "deken af" te zien en andersom, in combinatie met het "geen verandering" symbool. Afhankelijk van welk symbool ze aanraakten, kregen ze een wortel en werd de handeling uitgevoerd, of veranderde er niets. In totaal duurde de training 14 dagen.

Als je hier rechts naar beneden scrollt, kun je twee video's van deze stap vinden. 😊 

De proef op de som: wat kozen de paarden zelf?

Om te onderzoeken of de paarden de symbolen echt begrepen, kregen ze tijdens verschillende weersomstandigheden 's morgens de mogelijkheid om hun deken op of af te laten halen. De paarden werden eerst naar buiten gebracht, en na twee uur kregen ze twee symbolen aangeboden zoals in de laatste trainingssituatie ("geen verandering" en één van de andere symbolen, afhankelijk van of ze een deken droegen of niet). Zo verzekerden de onderzoekers zich ervan dat de paarden de weerssituatie goed hadden kunnen beoordelen. 

En inderdaad: tijdens mooie, warme dagen (20°C) kozen alle paarden ervoor om geen deken te dragen. Tijdens de testdagen met slecht weer (regenachtig, tussen de 6 en 9°C) kozen 20 van de 22 paarden voor een deken. De twee paarden die voor dekenloos kozen, waren koudbloeden.  

Tijdens de warme dagen waren er zelfs een aantal paarden die de aandacht van de onderzoekers probeerden te trekken. Deze stonden met deken en kozen om hun deken af te laten halen. Bij het afhalen bleek dat ze bezweet waren onder hun deken en die blijkbaar dus echt graag af wilden. 

Stereotypes bevestigd?

Grappig feitje: de warmbloeden leerden gemiddeld iets sneller dan de koudbloeden. Dit was vooral vanwege het feit dat de koudbloeden probeerden om meer wortels te verdienen. Daardoor gingen ze langzamer door de eerste stappen heen omdat ze ervan overtuigd moesten worden dat er echt geen mogelijkheid was om extra wortels te krijgen. Eén jong warmbloed leek van de aandacht te genieten en koos initieel altijd voor het symbool dat voor verandering zorgde. Pas tijdens de testdagen leek hij zich bewust te worden van de consequenties van zijn keus en begon hij rekening te houden met zijn eigen comfort. 

De onderzoekers hebben geen verschillen tussen merries en ruinen geanalyseerd, maar alle merries waren op dag 11 al aan de laatste stap toe. Dit gold niet voor alle ruinen. Gemiste kans? 😋 

Maken paarden echt bewuste keuzes?

De onderzoekers kunnen het "Kluger Hans" effect niet geheel uitsluiten (Kluger Hans was een paard waarvan werd beweerd dat hij kon rekenen, maar uiteindelijk op onbewuste signalen van zijn eigenaar bleek af te gaan). Toch achten zij het zeer aannemelijk dat de paarden bewuste keuzes maakten, aangezien er geen goed of fout antwoord was, en zij direct en zonder aarzeling op hun doel afgingen.  

Wat kun jij hiermee?

Twijfel jij vaak of je je paard wel of geen deken op moet doen? Je kunt dus vrij eenvoudig symbolen aanleren om je paard een keuze te geven. Wanneer je je paard niet aan huis of dichtbij hebt staan, kan dit misschien wat minder praktisch zijn. Toch zou je wel van dit systeem gebruik kunnen maken om een idee van de voorkeuren van je paard te krijgen. Geef je paard met verschillende weersomstandigheden zo nu en dan eens de keus. Zo kun je erachter komen wat jouw individuele paard fijn vindt, en kun je gemakkelijker beslissen wanneer het tijd is om de deken op te doen. Hieronder vindt je het stappenplan dat de trainers gebruikten tijdens het onderzoek. Ook kun je natuurlijk een andere betekenis aan de symbolen hangen (of andere symbolen gebruiken) als je andere prangende vragen aan je paard hebt!